2026 წლის 12 მარტს, ვენაში, ნარკოტიკების კომისიის 69-ე სესიაზე გაეროში ჩასულ დელეგატებს, დიპლომატებს, ჟურნალისტებსა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებს, რომლებიც ვენაში, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ჩავიდნენ, ღონისძიების ადგილმდებარეობის გარეთ მწარე ირონიით შეხვდნენ: ვენის საერთაშორისო ცენტრისკენ მიმავალი მთავარი საფეხმავლო ბილიკის მახლობლად ღიად მოწევული კანაფის სუნი იგრძნობოდა. ბევრი დამსწრესთვის საკითხი მხოლოდ პოლიტიკურ გამოხატვას არ წარმოადგენდა. ეს იყო ფსიქოაქტიური ნივთიერების უნებლიე ზემოქმედება საერთო საჯარო სივრცეში, ნარკოპოლიტიკის წამყვანი მრავალმხრივი ფორუმის კართან.
9 – დან 13 მარტამდე ნარკოტიკული საშუალებების კომისიის 69-ე სესია ვენაში მთავრობებს, გაეროს წარმომადგენლებს, ექსპერტებსა და არასამთავრობო ორგანიზაციებს აერთიანებს, რათა განიხილონ პრევენცია, მკურნალობა, ტრეფიკინგი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვა და საერთაშორისო თანამშრომლობა. ღონისძიება მიზნად ისახავს მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე რთული პოლიტიკის სფეროს შესახებ სერიოზული დისკუსიის წახალისებას. თუმცა, შენობის გარეთ, მეტროდან ჩამოსულ ზოგიერთ მონაწილეს შესასვლელთან მისვლამდეც კი კანაფის კვამლის ღრუბელი წააწყდა.
ადგილმდებარეობა ინციდენტს განსაკუთრებით შემაშფოთებელს ხდის. სტუმრის შესასვლელი ვენის საერთაშორისო ცენტრი პირდაპირ გვერდით ზის კაიზერმიულენის/ვენის საერთაშორისო ცენტრის მეტროსადგური, რაც იმას ნიშნავს, რომ გაეროს კომპლექსთან ფეხით მისასვლელად მყოფები ვიწრო და ინტენსიურად გამოყენებულ მარშრუტს გადიან. როდესაც ამ სივრცეში კანაფს ეწევიან, მათ, ვისაც ნარკოტიკების მოხმარება არ სურს, პრაქტიკულად არჩევანი არ რჩებათ, გარდა იმისა, რომ სუნსა და კვამლში გაიარონ.
სწორედ აქ მთავრდება საკითხი უბრალო დემონსტრაციად და საზოგადოებრივი პატივისცემის საკითხად იქცევა. პოლიტიკური აქტივიზმი არ მოიცავს სხვებისთვის ნარკოტიკების მოწევის თავს მოხვევის უფლებას. არცერთი მიზეზი, რაც არ უნდა მტკიცედ იყოს იგი დადასტურებული, არ ამართლებს საერთაშორისო ინსტიტუტში შესვლის უნებლიე ზემოქმედების დერეფანად გადაქცევას.
ეს საკითხი არ უნდა შეარბილოს. გაეროს შეხვედრაზე დამსწრე პირს არ უნდა მოეთხოვოს კანაფის კვამლის შესუნთქვა შენობაში მისასვლელად. ასევე არ უნდა იყოს მოსალოდნელი, რომ ჟურნალისტებმა, თანამშრომლებმა, თარჯიმანებმა, არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებმა ან მგზავრებმა ეს ინფორმაცია საჯარო დებატების გარდაუვალ მახასიათებლად მიიღონ. საერთო სივრცე საერთო პასუხისმგებლობებს აკისრებს და ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ის არის, რომ სხვა ადამიანებისთვის ნარკოტიკების იძულებით არ მიცემა არ მოხდეს.
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შეშფოთება წარმოსახვითი არ არის. აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრები აცხადებს, რომ კანაფის მეორადი კვამლი შეიცავს იმავე ტოქსიკურ და კიბოს გამომწვევ ქიმიკატებს, რომლებიც გვხვდება თამბაქოს კვამლში და ზოგიერთ შემთხვევაში უფრო მაღალი რაოდენობით. დაავადებათა კონტროლის ცენტრი ასევე აღნიშნავს, რომ კანაფის მეორადი კვამლი შეიცავს THC-ს, კანაფის ფსიქოაქტიურ კომპონენტს.
ის აშშ გარემოს დაცვის სააგენტო ანალოგიურად აფრთხილებს, რომ მარიხუანას მეორადი კვამლი შესაძლოა გამვლელებს პოტენციურად მავნე ნივთიერებების ზემოქმედების ქვეშ მოაქცევდეს და რომ შენობებთან და დახურულ სივრცეებთან ახლოს მოწევის აკრძალვა ასეთი ზემოქმედების თავიდან აცილების ერთადერთი საიმედო გზაა. მიუხედავად იმისა, რომ რისკის ინტენსივობა მანძილის, ვენტილაციისა და ხანგრძლივობის მიხედვით იცვლება, პრინციპი საკმაოდ აშკარაა: არამომხმარებლები არ უნდა აიძულონ სხვისი კვამლი საკუთარი ნების საწინააღმდეგოდ შეიწოვონ.
თამბაქოს კონტროლთან შედარება გარდაუვალია. მთელ ევროპაში მოწევისგან თავისუფალი კანონები მარტივ და ფართოდ აღიარებულ პრინციპზე იყო დაფუძნებული: ერთი ადამიანის მოწევის თავისუფლება იქ მთავრდება, სადაც მეორე ადამიანის ფილტვები იწყება. არაჩვეულებრივი იქნებოდა ამ პრინციპის დაცვა ოფისებში, რესტორნებსა და სატრანსპორტო ზონებში, მხოლოდ იმ მომენტში, როდესაც კვამლი კანაფიდან მოდის და მისი მწარმოებელი ადამიანები პოლიტიკურ მოტივს აცხადებენ.
ეს წინააღმდეგობა ვენაში, გაეროს შენობასთანაც კი გამოიკვეთა. სამიტზე, სადაც სახელმწიფოები ნარკოტიკების პრევენციას, ჯანმრთელობას, ორგანიზებულ დანაშაულსა და სოციალურ შედეგებს განიხილავენ, ადგილზე მისულ ადამიანებს არა გონივრული არგუმენტები, არამედ საერთო წვდომის წერტილში კანაფის მოწევის ფიზიკური რეალობა დახვდათ. ეს დამაჯერებელი ადვოკატირება არ არის. ეს თავსმოხვევაა.
ეს ასევე არასწორ გზავნილს აგზავნის. კამპანიის მონაწილეები, რომლებიც ცდილობენ კანაფის ნორმალიზაცია პასუხისმგებლიან და თანამედროვედ წარმოაჩინონ, საკუთარ პოზიციას ასუსტებენ, როდესაც ასე ნაკლებ პატივს სცემენ მათ, ვისაც საერთოდ არ სურს ნარკოტიკთან კონტაქტი. თუ მათი არგუმენტი თავისუფლებაზეა დაფუძნებული, მათ უნდა დაიწყონ სხვების თავისუფლების პატივისცემით, არ შეისუნთქონ ის, რასაც ეწევიან.
ხუთშაბათს ვენის საერთაშორისო ცენტრის გარეთ მომხდარი უფრო მეტად უნდა აღელვებდეს, ვიდრე ლეგალიზაციის მოწინააღმდეგეებს. პრობლემის ძირითადი ნაწილის დასანახად, უფრო ფართო პოლიტიკურ დებატებში რომელიმე მხარის დაჭერა არ არის საჭირო. ერთია საზოგადოებრივი პროტესტი. მეორეა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისკენ მიმავალი გზის კანაფის კვამლით შევსება.
ზღვარი მნიშვნელოვანია, რადგან ცივილიზებული საზოგადოებრივი ცხოვრება მასზეა დამოკიდებული. დემოკრატიულ საზოგადოებაში ადამიანებს შეუძლიათ აწარმოონ კამპანიები, დაარწმუნონ, გააპროტესტონ და დაიცვან თავიანთი ინტერესები. თუმცა, მათ არ აქვთ უფლება, ფიზიკურად აიძულონ უნებლიე უცხო ადამიანები მონაწილეობა მიიღონ მათ საქმეში. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ზღურბლი ზუსტად ისეთი ადგილია, სადაც ეს ზღვარი ყველაზე ყურადღებით უნდა ყოფილიყო დაცული.
თუ ამ ეპიზოდიდან რაიმე გაკვეთილი არსებობს, ის მარტივია. ნარკოპოლიტიკასთან დაკავშირებული დებატები ისედაც საკმარისად პოლარიზებულია, რადგან აქტივისტები საერთო საზოგადოებრივ სივრცეს იძულებითი ზემოქმედების საშუალებად არ აქცევენ. ვენაში, გაეროს შესასვლელი უნდა დარჩეს ისე, როგორც ის არის განკუთვნილი: საერთაშორისო დიალოგის გზა და არა კანაფის კვამლის ცდა.
რადგან ლეგალიზაციასთან დაკავშირებით ადამიანის პოზიციის მიუხედავად, ერთი პრინციპი უდავო უნდა დარჩეს: არავის არ უნდა მოუწიოს ნარკოტიკების კვამლში გავლა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში შესასვლელად.
