ევროკავშირის კანონმდებლობით დაცული სამი ჰაბიტატიდან ერთი დაბალი ინტენსივობის ძოვებაზეა დამოკიდებული. ევროპის გარემოს დაცვის სააგენტოს (EEA) მიერ დღეს გამოქვეყნებული ბრიფინგის თანახმად, ევროკავშირის ყველა მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის, ცხვრისა და თხის 10–15% საჭიროა ევროკავშირის ჰაბიტატების დირექტივით დაცული ჰაბიტატების დაბალი ინტენსივობის ძოვების გზით შესანარჩუნებლად.
ეკონომიკურმა ზეწოლამ და ტექნოლოგიურმა ცვლილებებმა გამოიწვია ინტენსიური თანამედროვე სასოფლო-სამეურნეო სისტემებისკენ მკვეთრი გადასვლა, სადაც პირუტყვი თითქმის მთელი წლის განმავლობაში ან მთელი წლის განმავლობაში ინახებოდა. სასოფლო-სამეურნეო სისტემის ამ ცვლილებამ გამოიწვია მიწების მიტოვება იმ ჰაბიტატებში, რომლებიც ძოვებაზეა დამოკიდებული.
ევროპის გარემოსდაცვითი სააგენტოს ბრიფინგიევროპაში ექსტენსიური მეცხოველეობის სისტემები და ბუნებააჩვენებს, რომ ევროკავშირის (EU) ჰაბიტატები, რომლებიც საძოვრებით ან თიბვით ისარგებლებდნენ, მნიშვნელოვან ფართობს იკავებენ: მინიმუმ 35 მილიონ ჰექტარს, რაც ოფიციალური სასოფლო-სამეურნეო მიწების მთლიანი ფართობის დაახლოებით 22%-ს შეადგენს.
ევროპის გარემოს დაცვის სააგენტომ (EEA) შეაფასა, რომ სათანადოდ განაწილების შემთხვევაში, ევროკავშირის 27 ქვეყანაში მცოხნავი ცხოველის (მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი, ცხვარი და თხა) მთლიანი სულადობის დაახლოებით 10-15% საკმარისი იქნებოდა საძოვრად დამოკიდებული დაცული ჰაბიტატების ტერიტორიის სამართავად. ეს დაახლოებით 7.8 მილიონ ცხოველს შეესაბამება ევროკავშირის 27 ქვეყანაში.
ევროპაში ინტენსიური საძოვრების შემცირება
ევროკომისიის ანალიზის თანახმად, ექსტენსიური და შერეული მეცხოველეობის ფერმების რაოდენობა 2010-დან 2020 წლამდე 70%-ზე მეტით შემცირდა.
გარდა ამისა, ინტენსიური მეცხოველეობის სისტემების დიდი ნაწილი კონცენტრირებულია ევროკავშირის ყველაზე პროდუქტიულ რაიონებში, მაშინ როდესაც ექსტენსიური საძოვრების სისტემები ძირითადად ნაკლებად პროდუქტიულ, უფრო შორეულ რეგიონებშია გავრცელებული.
ექსტენსიური მეცხოველეობის სისტემების შემცირება და მეცხოველეობასა და ჰაბიტატების მდებარეობას შორის პოტენციური გეოგრაფიული შეუსაბამობა ზრდის იმ ჰაბიტატების ტიპების მიტოვების რისკს, რომლებიც გადარჩენისთვის ძოვებაზე ან თიბვაზეა დამოკიდებული.
ძოვება ხელს უწყობს ეკოსისტემებისა და სახეობების დაცვას
ტრადიციულად, შინაური ცხოველების (როგორიცაა მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი, ცხვარი, თხა და ცხენი) ძოვება მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ევროპული ეკოსისტემების ჩამოყალიბებასა და ხანძრების რისკის შემცირებაში. შინაურმა პირუტყვმა ჩაანაცვლა ის როლი, რომელსაც ოდესღაც ასრულებდნენ დიდი ზომის გარეული ძოვების, როგორიცაა ტურები, ბიზონები ან გარეული ცხენები.
საძოვრად მომუშავე ცხოველები ხელს უწყობენ სტრუქტურულად მრავალფეროვანი მცენარეულობის შექმნას, რომელიც მოიცავს მკვრივი და ღია ტყის ტიპებს, ასევე ბუჩქნარითა და ბალახით დომინირებულ ტერიტორიებს. საძოვრებამ ხელი შეუწყო და განაგრძობს ბალახოვანი მცენარეების და მათთან დაკავშირებული ველური ყვავილების შენარჩუნებას. მსხვილი საძოვრები ქმნიან ღია მიწას საკვების მოსაპოვებლად თხრითა და გათხრით, ხოლო მათი ნაკელი მრავალი მწერისა და ფრინველის საკვების ძირითად წყაროს წარმოადგენს.
ბალახოვანი ჰაბიტატები ევროპაში გადაშენების პირას მყოფი მრავალი სახეობის შესანარჩუნებლად ინტენსიური ძოვების (ან თიბვის) საჭიროების მთავარ მაგალითს წარმოადგენს. მაგალითად, ევროკავშირის კანონმდებლობაში შეტანილი დაცული პეპლების სახეობების 92% დამოკიდებულია ინტენსიურად მართულ ბალახოვან საძოვრებაზე. გარდა ამისა, მდელოს ფრინველები, რომლებიც დამოკიდებულნი არიან მუდმივ ბალახოვან ჰაბიტატებზე, ყველა დაცული ფრინველის დიდ ნაწილს შეადგენენ. ევროპის ნახევრად ბუნებრივი ჰაბიტატები კონტინენტის ენდემური სახეობების დიდ ნაწილს ინარჩუნებს - ევროპის ენდემური სისხლძარღვოვანი მცენარეების 18.1% ბალახოვან ეკოსისტემებში გვხვდება, ხოლო 15.5% - ველურ და ბუჩქნარიან ჰაბიტატებში.
მეცხოველეობის სტრატეგიის პოლიტიკური მხარდაჭერა
ევროკომისია ამჟამად ავითარებს მეცხოველეობის სტრატეგიას, რომელიც ხელს შეუწყობს ევროკავშირის მეცხოველეობის სექტორისა და აგროსასურსათო ჯაჭვის კონკურენტუნარიანობას, მდგრადობასა და მდგრადობას. ევროპის ეკონომიკური ზონის მიერ დღეს გამოქვეყნებული მოკლე მიმოხილვა აჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება კარგად დაგეგმილმა საძოვრების სტრატეგიამ სარგებელი მოუტანოს ევროპულ ეკოსისტემებს და ველურ სახეობებსაც.
ამავდროულად, ბრიფინგი მხარს უჭერს განხორციელების პროცესს. ევროკავშირის ბიომრავალფეროვნების სტრატეგია 2030 წლისთვის და ბუნების აღდგენის რეგულაცია.
