Дар гузориши ахири Конфронси СММ оид ба тиҷорат ва рушд (UNCTAD), ки рӯзи сешанбе нашр шуд, гуфта мешавад, ки иқтисоди ҷаҳонӣ дар аввали соли 2026 устуворӣ нишон дод, ки аз ҳисоби тиҷорат, истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ дар кишварҳои рӯ ба инкишоф ва сармоягузориҳои марбут ба зеҳни сунъӣ (AI) рӯҳбаландӣ ёфтааст.
Бо вуҷуди ин, дар гузориш таъкид шудааст, ки танишҳои геополитикӣ бештар аз масъалаҳои тиҷоратӣ ҳамчун манбаи асосии ноустувории ҷаҳонӣ, бахусус аз сабаби низоъҳо дар Ховари Миёна, ки бозорҳои энергетикӣ, шароити молиявӣ ва роҳҳои асосии киштирониро халалдор мекунанд, бартарӣ пайдо кардаанд. UNCTAD коҳиши афзоиши ҷаҳониро аз 2.9 фоиз дар соли 2025 то 2.6 фоиз дар соли 2026 пешгӯӣ мекунад, ки ин ба болоравии нархи нафт, халалдоршавии нақлиёт, ноустувории бозор ва коҳиши талаботи сармоягузорӣ вобаста аст. Ғайр аз ин, пешбинӣ мешавад, ки афзоиши тиҷорати молҳои ҷаҳонӣ коҳиши назаррас дошта бошад ва аз 4.7 фоиз дар соли 2025 то диапазони 1.5 то 2.5 фоиз дар соли 2026 коҳиш ёбад. Интизор меравад, ки кишварҳои рӯ ба инкишоф бори гаронеро ба дӯш гиранд, ки бо афзоиши хароҷоти сӯзишворӣ, хӯрокворӣ ва нуриҳо, дар баробари коҳиши асъор ва шароити сахттари маблағгузорӣ рӯбарӯ мешаванд. Дар гузориш қайд карда мешавад, ки афзоиши тиҷорати ахир асосан дар бахшҳои марбут ба зеҳни сунъӣ, ба монанди нимноқилҳо ва дастгоҳҳои коркарди маълумот мутамарказ шудааст, дар ҳоле ки фаъолияти умумии тиҷорат суст боқӣ мемонад. Ин ниҳоди СММ даъват кардааст, ки ҳамкории байналмилалӣ тақвият дода шавад, сиёсати тиҷоратии пешгӯишавандатар ва сармоягузориҳо дар энергияи барқароршаванда афзоиш дода шаванд, то осебпазирӣ дар баробари бӯҳронҳои ояндаи ҷаҳонӣ коҳиш дода шавад.
Дар Ғазза, талошҳои башардӯстона аз сабаби норасоии назарраси маблағгузорӣ ба таври ҷиддӣ монеа эҷод мекунанд, ки бисёре аз оилаҳоро аз дастрасии боэътимод ба хӯрокворӣ, паноҳгоҳ ва хидматрасониҳои зарурӣ маҳрум мекунад. Дафтари ҳамоҳангсозии корҳои башардӯстонаи СММ (OCHA) хабар медиҳад, ки Муроҷиати фаврии соли 2026, ки барои кӯмак ба қариб 3 миллион нафар дар Ғазза ва соҳили ғарбии дарёи Урдун беш аз 4 миллиард долларро талаб мекунад, айни замон танҳо 12 фоиз маблағгузорӣ шудааст ва то имрӯз 490 миллион доллар гирифта шудааст. Ин камбуди маблағгузорӣ ба кӯмаки ғизоӣ таъсир мерасонад; СММ ва шарикони он ҳоло ошхонаҳоеро фароҳам меоранд, ки дар Ғазза ҳар рӯз тақрибан 1 миллион хӯрок пешниҳод мекунанд, ки нисбат ба 1.8 миллион дар моҳи феврал камтар аст. Оҷонсиҳои кумакрасонӣ ҳушдор додаанд, ки аз ҳар панҷ оила як нафар ҳоло танҳо як маротиба дар як рӯз хӯрок мехӯрад ва бисёре аз модарон барои он ки фарзандонашон тавонанд хӯрок хӯранд, аз хӯрок хӯрданро бас мекунанд.
Амалиёти башардӯстона низ бо монеаҳои ҷиддӣ рӯбарӯ аст, аз ҷумла маҳдудиятҳо дар воридоти қисмҳои эҳтиётӣ, генераторҳо ва таҷҳизот, ки бо норасоии сӯзишворӣ, инфрасохтори вайроншуда ва маҳдудиятҳои ҳаракат дар саросари Ғазза мураккабтар шудаанд. Ҳамзамон, амалиётҳои низомии идомаёбанда боиси кӯчонидани шаҳрвандони осоишта мегарданд. Дар давоми рӯзҳои истироҳат, шарикони башардӯстона кӯчонидани беш аз 150 оиларо аз шарқи Хон Юнус ва шаҳри шарқии Ғазза дар пасманзари гузоришҳо дар бораи ҳаракати танкҳо ва бомбаборон сабт карданд. Аксарияти 2.1 миллион сокини Ғазза кӯчонида шудаанд ва бисёре аз онҳо дар паноҳгоҳҳои серодам дар шароити бадшавии башардӯстона зиндагӣ мекунанд. OCHA зарурати ҳифзи шаҳрвандон ва дастрасӣ ба минтақаҳои бехатартарро, ки дар он ҷо ниёзҳои асосии онҳо қонеъ карда мешаванд, таъкид кард.
Дар Судони Ҷанубӣ, хушунат дар иёлати Ҷонглей аз замони авҷ гирифтани низоъ дар моҳи январ беш аз 304 000 нафарро овора кардааст, ки бахусус ба шаҳристонҳои Урор, Нирол, Айод, Дук ва Акобо таъсир расонидааст. Сухангӯи СММ Стефан Дужаррик гузориш дод, ки аз он вақт инҷониб қариб 79 000 нафар ба маконҳои аслии худ баргаштаанд, аз ҷумла беш аз 44 000 нафар аз минтақаи Гамбеллаи Эфиопия баргаштаанд ва Акобо шумораи бештари бозгаштҳоро дидааст.
Анита Кики Гбеҳо, роҳбари навтаъйиншудаи Миссияи СММ дар Судони Ҷанубӣ (UNMISS), эълон кард, ки нерӯҳои посдори сулҳ бо вуҷуди коҳиши банақшагирифташудаи нерӯҳо дар Акобо боқӣ хоҳанд монд, зеро ин нигарониҳои амниятӣ дар иёлати Ҷонглей идома доранд. Вай қайд кард, ки танишҳо дар баъзе минтақаҳо коҳиш ёфтаанд ва ба шарикони башардӯстона имкон дода шудааст, ки ба ҷамоатҳои зарардида кумак кунанд. "Барои барқарор кардани эътимоди мардум ва нигоҳ доштани пешрафт, қатъи амалиёти ҷангӣ ва таҷдиди ӯҳдадорӣ барои иҷрои Созишномаи сулҳ ҳам аз нигоҳи ҳарф ва ҳам аз нигоҳи рӯҳӣ фавран заруранд", - ҳушдор дод ӯ.
Дабири кулли СММ Антонио Гутерриш тирпарронии маргбор дар Маркази исломии Сан Диего, ки рӯзи душанбе боиси кушта шудани се нафар шуд, маҳкум кард. "Дабири кулл тасдиқ мекунад, ки ҳамлаҳо ба ибодатгоҳҳо махсусан даҳшатноканд ва зарурати фаврии муқовимат бо нафрат ва таҳаммулнопазириро дар ҳама шаклҳояш таъкид мекунад", - гуфт сухангӯи СММ Стефан Дужаррик дар Ню Йорк. Ҷаноби Гутерриш ба оилаҳои қурбониён изҳори тасаллият кард ва ҳамзамон даъват кард, ки тафтишоти ҳамаҷонибаи ин ҳодиса анҷом дода шавад. Гузоришҳо нишон медиҳанд, ки ду гумонбари наврас дар наздикии он ҷо мурда пайдо шудаанд ва гӯё мақомот ин ҳодисаро ҳамчун ҷинояти эҳтимолии нафрат арзёбӣ мекунанд. Мақомот қайд карданд, ки посбони амниятӣ дар масҷид тавассути вокуниши фаврӣ дар пешгирии талафоти минбаъда нақши муҳим бозидааст.
